Logo
Header

Email: t4gdongnai@gmail.com

Tìm hiểu về bệnh ho gà ở trẻ em

Cập nhật: 20.11.2017 08:45 - Lượt xem: 338

Ho gà thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, biểu hiện bằng những cơn ho dữ dội, dai dẳng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. 

Ho gà là gì?

Ho gà là một bệnh truyền nhiễm có thể bùng phát thành dịch, lây truyền qua đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây nên. Năm 1997, toàn thế giới có trên 45 triệu ca bệnh và 409.000 người đã tử vong. Bệnh có khả năng lây nhiễm qua những giọt nước bọt li ti được bắn ra ở miệng người mang vi khuẩn với tỉ lệ từ 70-100%, nên lây lan nhanh. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là đối tượng dễ mắc phải nhất. Vì ho nhiều, không đủ thời gian hít hơi vào, trẻ thường cố gắng hít mạnh sau mỗi cơn ho; luồng không khí hít vào nhanh qua đường hô hấp có nhiều chất đờm nhầy tạo ra âm thanh rít như tiếng rù cổ của gà, vì vậy được gọi là bệnh ho gà. 

Triệu chứng bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Biểu hiện ban đầu của bệnh gần giống với cảm cúm như: ho, sốt nhẹ, chảy nước mũi…Nhưng khoảng 4-5 ngày sau, tất cả triệu chứng trên đều biến mất, riêng triệu chứng ho ngày càng trầm trọng hơn, nhiều nhất về đêm. Các cơn ho kéo dài, ho rũ rượi, từng cơn, ho đến chảy nước mắt. Cuối mỗi cơn ho thường có tiếng rít như tiếng gà, xuất hiện nhiều đờm dãi trong suốt. Những cơn ho dữ dội và kéo dài lâu sẽ làm cho trẻ bị nôn ói, mệt nhiều, khó thở. Đối với trẻ nhỏ, nhiều khi thấy biểu hiện tím tái, ngạt thở và co giật. Vi khuẩn ho gà cũng có khả năng gây bệnh lý cho não do tình trạng thiếu khí oxy và dẫn đến tử vong. Đối với những trẻ dưới 1 tháng tuổi, nếu mắc ho gà thì bệnh thường tiến triển rất nhanh, tỉ lệ tử vong gần 90%. Do ho gà thường có thời gian ủ bệnh dài nên rất dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, vì vậy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh để điều trị kịp thời là rất quan trọng.

Chăm sóc trẻ bị ho gà

Phụ huynh cần chú ý vệ sinh răng miệng và mũi họng cho trẻ bằng nước muối sinh lý, tránh để trẻ bị lạnh đột ngột. Nên cho trẻ ăn các thức ăn dễ tiêu, có thể chia nhỏ các bữa ăn. Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá và khói bếp… vì sẽ khiến triệu chứng ho trở nên trầm trọng hơn. Chú ý giữ môi trường xung quanh thoáng mát và sạch sẽ. Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và tăng cường sức đề kháng cho trẻ nhằm giúp phục hồi sức khỏe.

Điều trị bệnh ho gà cho trẻ

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khi mắc bệnh nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách có thể gây ra các biến chứng rất nguy hiểm như: xẹp phổi, viêm phổi, xuất huyết kết mạc,viêm não, thiếu oxy não, thậm chí có thể gây tử vong do suy hô hấp.

Đối với trẻ lớn và chưa có biến chứng sẽ được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc giảm ho, long đàm, kháng histamine,… bởi chúng không có hiệu quả mà có thể gây nguy hiểm. Trường hợp trẻ dưới 6 tháng tuổi thì cần đưa vào bệnh viện để theo dõi và điều trị.

Phòng bệnh ho gà 

Cũng giống như nhiều bệnh về đường hô hấp, bệnh ho gà lây lan khi bệnh nhân ho và hắt hơi khi trẻ tiếp xúc gần gũi với người bệnh và hít phải vi khuẩn ho gà. Nên hướng dẫn trẻ: che miệng và mũi bằng khăn giấy khi ho và hắt hơi, bỏ khăn giấy đã dùng vào thùng rác. Nếu không có khăn giấy, thì ho hoặc hắt hơi vào tay áo trên hoặc khuỷu tay của trẻ, không ho hoặc hắt hơn vào bàn tay. Khuyên trẻ phải rửa bàn tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch(tối thiểu 20 giây). Bảo đảm nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng. 

Đặc biệt lưu ý với trẻ nhỏ 1-3 tháng tuổi, vì ho gà ở các bé mới sinh không dễ dàng phát hiện và dễ gây biến chứng nặng. Ở nước ta, ho gà được xếp vào một trong 6 bệnh nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em. Trẻ dưới 1 tuổi được tiêm 1 liều vắc-xin 5 trong một (gồm bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm màng não do Haemophilus Influenzae). Tuy nhiên, để phòng bệnh, phụ huynh không nên quá lo lắng, nhưng cũng không nên chủ quan, vì ngay cả khi bé chỉ được chăm sóc tại nhà cũng vẫn có thể lây vi khuẩn ho gà từ những thành viên trong gia đình (do người lớn có thể mang vi khuẩn nhưng không có biểu hiện bệnh).

Vì vậy để phòng bệnh ho gà, cần tránh cho trẻ tiếp xúc với những đối tượng nghi ngờ mắc bệnh. Với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, càng nên hạn chế tiếp xúc chỗ đông người, vì có thể lây nhiễm nhiều loại vi-rút nguy hiểm. Khi thấy trẻ nghi ngờ mắc bệnh cần cách ly trẻ với những trẻ khác (kể cả trẻ đã được tiêm phòng) và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ khám và điều trị càng sớm càng tốt nhằm tránh nguy cơ bị biến chứng.

TS.BS Nguyễn Trọng Nơi
Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai